Advertisment

Większość ludzi wie, że palenie może powodować raka płuc, ale może również powodować wiele innych nowotworów i chorób płuc oraz układu krwionośnego. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2000 roku na choroby wywołane tytoniem zmarło 69 tysięcy Polaków (57 tys. mężczyzn i 12 tys. kobiet), w tym 43 tysiące w wieku 35-69 lat (37 tys. mężczyzn i 6 tys. kobiet). W tym przypadku palenie jest sprawcą bezpośrednim, pomijamy tu przypadki w których palenie odgrywa tylko „rolę pomocniczą” przy przeniesieniu się na tamten świat. Badania wykazały, że palenie zmniejsza długość życia o siedem do ośmiu lat. Przeciętnie każdy papieros skraca życie palacza o około 11 minut.

Dym papierosowy zawiera ponad 4000 substancji chemicznych, z czego około 40 związków ma działanie rakotwórcze. Palenie papierosów jest w Polsce przyczyną co drugiego zgonu mężczyzn w wieku 35-69 lat, a 90% raków płuc jest także skutkiem palenia. Automatycznie nasuwa się pytanie – jak to możliwe, że mimo tak przerażających statystyk wciąż coraz więcej ludzi (szczególnie kobiet) sięga po tego typu używki!? Uzależnienie od tytoniu jest destrukcyjne i bardzo trudno samemu sobie z tym poradzić.

Wśród 100.000 zgonów rocznie w Wlk. Brytanii w wyniku palenia około 42.800 to nowotwory, 30.600 wiążą się z chorobami układu krążenia i 29.100 oznacza powolną śmierć z rozedmą płuc i innymi przewlekłymi chorobami układu oddechowego. Przyczyny chorób układu sercowo-naczyniowego spowodowanego przez palenie to:
słabe krążenie
dławica piersiowa (ból w klatce piersiowej)
zawały serca
udar

Papierosy zawierają ponad 4000 związków chemicznych i co najmniej 400 substancji toksycznych. Podczas inhalacji pali się papierosy w 700° C na końcu, a około 60° C w rdzeniu papierosa. To właśnie ciepło rozbija tytoń i powoduje wytwarzanie różnych toksyn.

Produkty spalania papierosa, które są najbardziej szkodliwe to:
dziegieć (ang. tar), rakotwórcza substancja
nikotyna – uzależnia i zwiększa poziom cholesterolu w organizmie
tlenek węgla – zmniejsza ilość tlenu w organizmie

Składniki gazu nikotynowego powodują przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP).

Szkody spowodowane przez palenie uzależnione są od:
liczby wypalonych papierosów
czy papieros ma filtr
tytoniu i tego jak został przetworzony

Spośród 300 osób, które umierają każdego dnia w Wielkiej Brytanii w wyniku palenia tytoniu wiele to stosunkowo młodzi palacze. Liczba osób w wieku do lat 70, które umierają z powodu chorób związanych z paleniem przekracza liczbę ogółem dla zgonów z powodu raka piersi, AIDS, wypadków drogowych i narkomanii.

Główne choroby spowodowane paleniem tytoniu
Choroby sercowo-naczyniowe. Choroby układu krążenia  są główną przyczyną zgonów z powodu palenia

Stwardnienie tętnic jest procesem, który rozwija się  w ciągu wielu lat, gdy poziom cholesterolu i innych tłuszczów zalega  w tętnicach  pozostawiając  wąski prześwit, blokując je zupełnie lub usztywniając. Gdy tętnice są wąskie (miażdżyca tętnic) mogą tworzyć  się zakrzepy.

 

Palenie przyspiesza proces utwardzania i zwężenia w tętnicach. U palaczy proces ten zaczyna się wcześniej i skrzepy krwi są dwa do czterech razy bardziej prawdopodobne. Skrzepy krwi w sercu i mózgu są najczęstszymi przyczynami nagłego zgonu.

Zakrzepica:  to skrzep krwi w tętnicach zaopatrujących serce, który może prowadzić do zawału serca. Około 30 procent spowodowanych jest paleniem.

Zakrzepica mózgowa: naczynia krwionośne prowadzące do mózgu mogą zostać zablokowane, co może prowadzić do udaru mózgu i paraliżu. Uszkodzenie mózgu z powodu braku dopływu krwi jest również ważną przyczyną demencji.

Jeśli tętnice nerkowe są naruszone wzrasta ryzyko wystąpienia podwyższonego ciśnienia krwi lub niewydolności nerek.

Blokady naczyń krwionośnych w nogach mogą doprowadzić do gangreny i amputacji.

U palaczy tendencja do rozwoju zakrzepicy naczyń wieńcowych występuje 10 lat wcześniej niż u osób niepalących.

2.Nowotwory

Palacze są bardziej narażeni na raka niż niepalących. Jest to twierdzenie prawdziwe głównie w odniesieniu do raka płuc, raka gardła i raka jamy ustnej, które prawie nigdy nie występują u niepalących. Związek pomiędzy paleniem tytoniu, a rakiem płuc jest zatem ewidentny. Dziewięćdziesiąt procent przypadków raka płuc  spowodowane jest paleniem.

Jeśli nie paliłeś wcale, masz „szansę” na raka płuc jedynie w 0,5 procent. Jeden na dziesięciu umiarkowanych palaczy i prawie jeden na pięciu nałogowych palaczy (więcej niż 15 papierosów dziennie) umiera na raka płuc. Im więcej palisz papierosów w ciągu jednego dnia tym wyższe ryzyko zachorowania na raka płuc. Podobnie ryzyko wzrasta, gdy lubisz się zaciągać preferując głębszy wdech i gdy  wcześniej zacząłeś/zaczęłaś palić. Dla byłych palaczy, potrzeba około 15 lat zanim ryzyko raka płuc spada do identycznego poziomu jak u niepalących.

Jeśli palisz, ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej jest cztery razy wyższe niż u niepalących. Rak może zagnieździć  się w dowolnym miejscu w ustach, ale najczęściej jest na lub pod językiem lub w ustach.

Inne rodzaje nowotworów, które są bardziej powszechne u osób palących to:
raka pęcherza
rak przełyku
rak nerki
raka trzustki
rak szyjki macicy

3. POChP – Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to wspólne określenie dla grupy dolegliwości, które utrudniają oddychanie, takich jak:
rozedma – duszność spowodowana uszkodzeniem płuc
przewlekłe zapalenie oskrzeli – kaszel z dużą ilością śluzu, który trwa co najmniej trzy miesiące

Palenie tytoniu jest najczęstszą przyczyną POChP i jest odpowiedzialne za 80 procent przypadków. Na podstawie sekcji zwłok szacuje się, że u  94 procent palących widać objawy rozedmy, podczas gdy u ponad 90 procent niepalących objawy są niewielkie lub nie ma ich wcale.

POChP zazwyczaj rozpoczyna w wieku pomiędzy 35 i 45, gdy czynność płuc zaczyna i tak słabnąć. Uszkodzenia płuc z POChP jest stałe, ale rzucenie palenia na każdym etapie redukuje tempo spadku pojemności płuc. U palaczy tempo spadku czynności płuc jest zwykle trzy razy większe niż normalnie. W spadku czynności płuc, zaczynają się objawy duszności. W przypadku poważnych problemów z oddychaniem może być wymagane leczenie szpitalne. Ostatnim etapem choroby jest powolna śmierć w wyniku duszności.

Kilka faktów związanych z zagrożeniami spowodowanymi przez palenie:
Pojedynczy papieros może zmniejszyć dopływ krwi do skóry przez ponad godzinę.
Palenie zwiększa ciśnienie krwi, co może powodować nadciśnienie tętnicze (wysokie ciśnienie krwi) – czynnik ryzyka zawału serca i udaru mózgu.
Pary, które palą papierosy są bardziej narażone na problemy z płodnością niż pary, którzy są niepalące.
Palenie powoduje pogorszenie objawów astmy i ogranicza działanie leków przeciw astmie poprzez nasilenie stanu zapalnego w drogach oddechowych, które leczenie stara się złagodzić.
Naczynia krwionośne w oku są wrażliwe i mogą być łatwo uszkodzone przez dym powodując przekrwiony wygląd i uczucie swędzenia.
Palacze są dwukrotnie bardziej  narażeni na zwyrodnienie plamki żółtej w wyniku czego może dojść do stopniowej utraty wzroku.
Palacze narażeni są na większe ryzyko zaćmy.
Palenie zwiększa ryzyko choroby przyzębia, co powoduje obrzęk dziąseł, nieświeży oddech i ostatecznie wypadanie zębów.
Palenie powoduje posmak kwasu w jamie ustnej i przyczynia się do rozwoju wrzodów.
Palenie wpływa również na wygląd: palacze mają jaśniejszą skórę i więcej zmarszczek. Jest tak dlatego, że palenie zmniejsza dopływ krwi do skóry i obniża poziom witaminy A.

Palenie a impotencja

Dla mężczyzn po 30-ce palenie zwiększa ryzyko zaburzeń erekcji (ZE) o około 50 procent. British Medical Association szacuje, że aż 120.000 mężczyzn w Wlk. Brytanii ma zaburzenia erekcji z powodu palenia. Palenie przyczynia się do uszkodzenia naczyń krwionośnych i powoduje ich degenerację: nikotyna zwęża tętnice prowadzące do penisa, zmniejsza przepływ krwi i ciśnienie krwi w penisie. Ten efekt zwężenia nasila się w czasie, więc jeśli nie masz problemów teraz, rzeczy mogą przyjąć niefortunny obrót już niebawem. Zaburzenia erekcji u palaczy mogą być wczesnym sygnałem ostrzegawczym, że papierosy są już przyczyną uszkodzenia innych części ciała – na przykład naczyń krwionośnych zaopatrujących serce.

Bierne palenie

Dzieci, które dorastają w domu, w którym jedno lub oboje rodziców palą ponoszą dwukrotnie większe ryzyko zachorowania na astmę i zapalenie oskrzeli. Ponoszą też większe ryzyko rozwoju alergii. Dodatkowo dzieci poniżej dwóch lat są bardziej podatne na ostre infekcje dróg oddechowych i śmierć łóżeczkową.

U dorosłych  bierne palenie wydaje się zwiększać ryzyko raka płuc, natomiast dowody na zwiększone ryzyko choroby serca nie są dostateczne.

Advertisment